Ustalenia stopnia zaawansowania choroby i rokowania

Przed opracowaniem strategii postępowania i leczenia chorego, niezwykle ważne jest ustalenie stopnia zaawansowania choroby i rokowania. Klasyfikacja Durie-Salmona, używana od roku 1975, jest niezwykle przydatna w podejmowaniu decyzji dotyczących leczenia i rokowania, jak również kwalifikacji chorych do badań klinicznych i porównywania ich wyników.

KLASYFIKACJA ZAAWANSOWANIA CHOROBY WG DURIE-SALMONA

OKRES

KRYTERIA

ILOŚĆ KOMÓREK SZPICZAKOWYCH
(x 1012/M2)

Okres I (A lub B)

Wymagana obecność wszystkich poniższych:

  • Hemoglobina >10g/dl
  • Stężenia wapnia we krwi prawidłowe lub < 2,75 mmol/l
  • Prawidłowa struktura kości (stopień 0) lub pojedynczy guz plazmocytoma na zdjęciach rtg
  • Małe stężenie białka M: IgG <5g/dl, IgA<3g/dl
  • Stężenie białka Bence-Jones'a <4g/24godz

< 0,6

Okres II (A lub B)

Obraz nie odpowiadający kryteriom okresu I ani III

0,6 - 1,2

Okres III (A lub B)

Jeden lub więcej z poniższych:

  • Hemoglobina <8,5g/dl
  • Stężenia wapnia we krwi > 2,75 mmol/l
  • Zaawansowane zmiany lityczne kośćca (stopień 3)
  • Duże stężenie białka M: IgG >7g/dl, IgA>5g/dl
  • Stężenie białka Bence-Jones'a >12g/24godz

> 1,2

Stadium A: względnie prawidłowa funkcja nerek (kreatynina < 2,0mg/dl)
Stadium B: nieprawidłowa funkcja nerek (kreatynina >2,0mg/dl)

W 2003 roku podczas X Międzynarodowych Warsztatów dotyczących leczenia i diagnostyki szpiczaka mnogiego, które odbyły się w Salamance w Hiszpanii, zaproponowano tzw. Międzynarodowy System Stopniowania dla Szpiczaka Mnogiego (ISS), który przedstawiam poniżej:

Stopień zaawansowania

Wartości

Stadium I

Beta-2-mikroglobulina < 3,5 mg/dlAlbumina ≥ 3,5 g/dl

Stadium II

Beta-2-mikroglobulina < 3,5 mg/dl
Albumina < 3,5 g/dl
lub
Beta-2-mikroglobulina 3,5 - 5,5 mg/dl

Stadium III

Beta-2-mikroglobulina > 5,5 mg/dl

W użyciu są również inne czynniki prognostyczne, ułatwiające zakwalifikowanie chorego do optymalnego leczenia.

BADANIE

ZNACZENIE KLINICZNE

Stężenie Beta-2-mikroglobuliny we krwi (β2M)

Prosty, szeroko dostępny test, który powinien być wykonany u każdego chorego. Wysokie wartości wskazują na dużą aktywność choroby i jest to wtedy niestety niekorzystne prognostycznie

Stężenie albuminy we krwi

Wchodzi w skład rutynowych badań biochemicznych. Niskie wartości sugerują mniej korzystne rokowanie

Białko C-reaktywne (CRP)

Prawidłowe białko krwi, tzw. białko ostrej fazy Podwyższone wartości sugerują większą aktywność choroby i gorsze rokowanie (parametr mało czuły)

Aktywność dehydrogenazy mleczowej (LDH) w surowicy krwi

Podwyższone wartości sugerują większą aktywność choroby i gorsze rokowanie (parametr mało czuły)

Badanie cytogenetyczne szpiku kostnego (FISH)

Złe rokowanie u chorych z zaburzeniami cytogenetycznymi: del 13, t (4,14), t (14;16) oraz inne

Bardziej złożone czynniki prognostyczne:
Wiele innych badań może być przydatnych w określaniu rokowania. Nie zawsze są one jednak dostępne, dodatkowo wysoki koszt ogranicza możliwość ich rutynowego stosowania.

Wskaźnik PCLI (plasma cell labeling index): wyrażany w procentach, niskie wartości wskazują na korzystne rokowanie. Do badania wykorzystuje się świeżo pobrany szpik kostny i/lub krew.

Analiza chromosomalna: świeżo pobrany szpik kostny może być poddany badaniom cytogenetycznym lub metodą FISH (fluorescent in situ hybridization). Nieprawidłowe chromosomy, szczególnie całkowity lub częściowy brak chromosomu 13, wskazują na gorsze rokowanie i mniejsze szanse osiągnięcia trwałej remisji podczas leczenia.
Analiza molekularna: obecnie na etapie badań. Umożliwia ustalenie, które geny są aktywne u danego chorego i powiązanie ich z dobrym bądź złym rokowaniem.

Linki zewnętrzne

Klikając na powyższe linki do zewnętrznych serwisów, zostaniesz przeniesiony na strony Internetowe, na których nie obowiązuje nasza polityka prywatności.